{"id":172839,"date":"2026-01-23T12:00:31","date_gmt":"2026-01-23T11:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.change.inc\/?p=172839"},"modified":"2026-01-23T09:29:49","modified_gmt":"2026-01-23T08:29:49","slug":"opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","title":{"rendered":"Opmerkelijk: We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot van broeikasgassen"},"content":{"rendered":"<p>Tussen 1961 en 2021 is de uitstoot van broeikasgassen door de landbouwsector wereldwijd met 45 procent toegenomen. Dat klinkt als veel. Maar als je bedenkt dat de landbouwproductie in diezelfde periode met liefst 270 procent is gestegen, wordt het plaatje heel anders.<\/p>\n<h2 class=\"highlight \">Opmerkelijk<\/h2>\n<p class=\"highlight \">Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In\u00a0<a href=\"https:\/\/www.change.inc\/tag\/opmerkelijk\">deze rubriek<\/a>\u00a0deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.<\/p>\n<h2>Meer voedsel produceren door effici\u00ebntieslagen<\/h2>\n<p>In <a href=\"https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/sciadv.aeb8653#sec-2\">Science Advances<\/a> brengen onderzoekers van Cornell University en het Europese Joint Research Centre in kaart hoe dat kan. En vooral: hoe we in de toekomst m\u00e9\u00e9r waarde kunnen produceren met m\u00ednder schadelijke uitstoot.<\/p>\n<p>Dat heeft vooral te maken met de productiviteit van boerderijen, <a href=\"https:\/\/news.cornell.edu\/stories\/2026\/01\/more-productive-farming-lowers-global-emissions\">zegt<\/a> hoofdonderzoeker Ariel Ortiz-Bobea. Ofwel: hoeveel productie boeren kunnen realiseren per eenheid van input.<\/p>\n<p>Verbeterde effici\u00ebnte is vooral een trend in landen met hoge of middelhoge inkomens. In landen met lage inkomens, die vooral in Afrika liggen, is dat veel minder het geval.<\/p>\n<div id=\"attachment_172840\" style=\"width: 910px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-172840\" class=\"img-responsive size-full wp-image-172840 img-responsive img-responsive i\" src=\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/sciadv.aeb8653-f2.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"629\" srcset=\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/sciadv.aeb8653-f2.png 900w, https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/sciadv.aeb8653-f2-300x210.png 300w, https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/sciadv.aeb8653-f2-768x537.png 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><p id=\"caption-attachment-172840\" class=\"wp-caption-text\">De gemiddelde verandering in &#8216;uitstootintensiteit&#8217; (emissies per unit output) tussen 1961 en 2021 per land.<\/p><\/div>\n<h2>Technologische vooruitgang stuwt productiviteit landbouw<\/h2>\n<p>Onder &#8216;input&#8217; scharen de onderzoekers arbeid, kapitaal (machines) en materialen zoals zaden en meststoffen, waarbij vooral de materialen blijken uit te maken. Technologische vooruitgang, zoals verbeterde meststoffen, speelt een grotere rol bij het terugdringen van emissies dan effici\u00ebntie op het gebied van arbeid. De onderzoekers onderscheiden overigens geen specifieke maatregelen binnen die technologische vooruitgang.<\/p>\n<p>Om technologische vooruitgang te bevorderen, pleit Ortiz-Bobea voor een doelgerichte strategie voor onderzoek en ontwikkeling. Daar kan ook overheidsbeleid bij helpen, zegt de onderzoeker. &#8216;Als je kijkt naar de productiviteit van landbouw in de VS, zien we een afname in groei die vooral te maken heeft met de stagnatie van de financiering van onderzoek en ontwikkeling in de afgelopen vier decennia.&#8217;<\/p>\n<p class=\"highlight \">Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief<em> Kweekvlees &amp; Kool<\/em> schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. <a href=\"https:\/\/kweekvleesenkool.substack.com\/\">Schrijf je hier in.<\/a><\/p>\n<h2>Lees ook:<\/h2>\n<ul>\n<li><em><a href=\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-gewassen-worden-minder-voedzaam-door-klimaatverandering\">Opmerkelijk: Gewassen worden minder voedzaam door klimaatverandering<\/a><\/em><\/li>\n<li><em><a href=\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-tomaten-kweken-zonder-tomatenplant-voor-voedselzekerheid\">Opmerkelijk: Tomaten kweken zonder tomatenplant voor voedselzekerheid<\/a><\/em><\/li>\n<li><em><a href=\"https:\/\/www.change.inc\/klimaatverandering\/opmerkelijk-vissen-veranderen-lichaam-om-te-overleven-in-opwarmende-oceaan\">Opmerkelijk: Vissen veranderen lichaam om te overleven in opwarmende oceaan<\/a><\/em><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tussen 1961 en 2021 is de uitstoot van broeikasgassen door de landbouwsector wereldwijd met 45 procent toegenomen. Dat klinkt als veel. Maar als je bedenkt dat de landbouwproductie in diezelfde periode met liefst 270 procent is gestegen, wordt het plaatje heel anders. Opmerkelijk Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":197,"featured_media":172843,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","footnotes":""},"categories":[416,373],"tags":[145,83,92],"class_list":["post-172839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agri-food","category-voedsel-transitie","tag-voeding","tag-opmerkelijk","tag-voedselzekerheid"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Change Inc.\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-23T11:00:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maaike Kooijman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maaike Kooijman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen\",\"url\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen\",\"name\":\"We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-23T11:00:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/eba3510bd8632507c8301b20bc42f567\"},\"description\":\"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg\",\"width\":1600,\"height\":900,\"caption\":\"landbouw voeding productiviteit klimaat impact\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.change.inc\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Transities\",\"item\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Voedsel\",\"item\":\"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Opmerkelijk: We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot van broeikasgassen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.change.inc\/\",\"name\":\"Change Inc.\",\"description\":\"Platform voor duurzaam nieuws in het bedrijfsleven\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.change.inc\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/eba3510bd8632507c8301b20bc42f567\",\"name\":\"Maaike Kooijman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def91240706b50923ae79f45f70a7b4ddfb577c73d8febb2baab5ebc208ff6f1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def91240706b50923ae79f45f70a7b4ddfb577c73d8febb2baab5ebc208ff6f1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Maaike Kooijman\"},\"description\":\"Nieuwsgierige journalist met een sociologie-achtergrond. Verdiept zich vooral in de de toekomst van voedsel, de bouwtransitie en klimaatrechtvaardigheid. Auteur van de nieuwsbrief Kweekvlees &amp; Kool. Heb je een vraag of idee? Stuur dan een mail naar: maaike@change.inc\",\"url\":\"https:\/\/www.change.inc\/author\/maaike-kooijman\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot","description":"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot","og_description":"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.","og_url":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","og_site_name":"Change Inc.","article_published_time":"2026-01-23T11:00:31+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":900,"url":"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maaike Kooijman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Maaike Kooijman","Est. reading time":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","url":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen","name":"We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.change.inc\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg","datePublished":"2026-01-23T11:00:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/eba3510bd8632507c8301b20bc42f567"},"description":"De wereldbevolking groeit, en de vraag naar eten groeit mee. Slecht nieuws voor het klimaat, zou je denken, maar dat valt misschien mee.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#primaryimage","url":"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.change.inc\/app\/uploads\/2026\/01\/GettyImages-2183669700-1.jpg","width":1600,"height":900,"caption":"landbouw voeding productiviteit klimaat impact"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie\/opmerkelijk-we-kunnen-meer-voedsel-produceren-met-minder-uitstoot-van-broeikasgassen#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.change.inc\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Transities","item":"https:\/\/www.change.inc\/transities"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Voedsel","item":"https:\/\/www.change.inc\/transities\/voedsel-transitie"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Opmerkelijk: We kunnen m\u00e9\u00e9r voedsel produceren met m\u00ednder uitstoot van broeikasgassen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.change.inc\/#website","url":"https:\/\/www.change.inc\/","name":"Change Inc.","description":"Platform voor duurzaam nieuws in het bedrijfsleven","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.change.inc\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/eba3510bd8632507c8301b20bc42f567","name":"Maaike Kooijman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.change.inc\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def91240706b50923ae79f45f70a7b4ddfb577c73d8febb2baab5ebc208ff6f1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def91240706b50923ae79f45f70a7b4ddfb577c73d8febb2baab5ebc208ff6f1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Maaike Kooijman"},"description":"Nieuwsgierige journalist met een sociologie-achtergrond. Verdiept zich vooral in de de toekomst van voedsel, de bouwtransitie en klimaatrechtvaardigheid. Auteur van de nieuwsbrief Kweekvlees &amp; Kool. Heb je een vraag of idee? Stuur dan een mail naar: maaike@change.inc","url":"https:\/\/www.change.inc\/author\/maaike-kooijman"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/197"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172839"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172892,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172839\/revisions\/172892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/media\/172843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.change.inc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}